Za założycieli miasta uważa się Umbrów. Oni to bowiem blisko 3500 lat temu zamieszkiwali ten obszar. W okresie dominacji Etruskiej miasto przeszło pod ich zarząd, później zaś jak i inne etruskie miasta Ravenna przeszła w ręce Rzymu. Miasto położone było na lagunach, a brzeg morski, dziś oddalony o 11 km. czynił położenie niemalże doskonałym. W 132 r. p.n.e. udogodniono komunikację z resztą cesarstwa poprzez połączenie z Via Papillia-Annia, jednym z ważniejszych szlaków, a za czasów cesarza Oktawiana Augusta wybudowano Portus Classis, który stał się głównym portem floty rzymskiej na Adriatyku. Do świetności miasta przyczyniło się przeniesienie tu dworu cesarskiego. Miejsce pośród lagun i w pobliżu portu wydawało się bowiem łatwiejsze do obrony. I tak gdy w 410 roku Rzym splądrowali Goci, Ravenna nie została zniszczona.

Gdy w 476 roku armia obwołała swego wodza Odoakra cesarzem, a ten insygnia cesarskie odesłał do Konstantynopola teren Italii stał się miejscem walk rozmaitych plemion. Datę tę przyjęto symbolicznie za datę końca antycznego świata. Odoakra pokonał król Ostrogotów - Teodoryk, który na swą stolicę wybrał właśnie Ravennę. Jako, że cenił rzymską tradycje postanowił ją wskrzesić m.in. poprzez odbudowę Rzymu. Zawieszony pomiędzy odrzuceniem przez współplemieńców i brakiem akceptacji rodowitych Rzymian poniósł ostatecznie klęskę, ale przyczynił się do ponownej świetności miasta. Po jego śmierci wojska Ostrogotów zostały pokonane przez Bizancjum i Rawenna przeszła w jego ręce.

Dziś miasto zachwyca jednym z najpiękniejszych zbiorów mozaik. W kompleksie San Vitale, który poza bazyliką obejmuje Mauzoleum Galii Placidii i Muzeum Narodowe, możemy podziwiać mozaiki z przedstawieniami Św. Witalisa, sceny ze Starego Testamentu i Chrystusa wśród Apostołów.

Budowlę bazyliki rozpoczął Teodoryk, a ukończona została przez cesarza bizantyjskiego Justyniana. Budowla ta stała się inspiracją dla najsłynniejszego kościoła Konstantynopola - kościoła Mądrości Bożej - Hagia Sophia.

Drugą znaczącą budowlą w Rawennie jest bazylika Sant' Apollinare Nuovo. Ciągnące się po obu stronach nawy głównej mozaiki przedstawiają dwie procesje niosące dary dla Chrystusa i zachwycają swoim blaskiem i mistrzostwem wykonania.

Po triumfach, sława Ravenny wygasła, morze oddaliło się, jednak mozaiki pozostały niezwykłym świadectwem wielkości tego sennego dziś miasteczka.