autor tekstu: Ma³gorzata Kistryn
Enrico Caruso, wielki w³oski tenor
25 lutego 1873 w Neapolu przychodzi na ¶wiat Enrico Caruso, przysz³y król tenorów.
Ma³y Enrico w wieku 10 lat, z woli ojca zostaje czeladnikiem w warsztacie Salvatore de Lucca. Niewiele pó¼niej zaczyna pracowaæ dla firmy Palmieri, wytwarzaj±cej metalowe fontanny. Ma³y Enrico uwielbia rysowaæ. Pracuj±c, jednocze¶nie uczy siê rysunku w szkole wieczorowej. Faktycznie niebawem stanie siê ¶wietnym karykaturzyst±. Enrico dorasta, zmienia siê jego g³os. Fakt ten odmieni jego ¿ycie w sposób radykalny. Pocz±tkowo ¶piewa tylko w pracy ku rado¶ci swoich kolegów. G³os jest tak piêkny, ¿e bez szkolenia m³ody Enrico z ³atwo¶ci± rozpoczyna swoj± karierê ¶piewaka w ko¶cio³ach. Oprócz ¶piewania wystêpuje tak¿e w spektaklach teatralnych. G³os jego wzmacnia siê, dojrzewa i ¶piewanie tylko w ko¶cio³ach nie satysfakcjonuje m³odego Enrico. Szczê¶cie siê do niego u¶miecha, spotyka ¶piewaka Eduardo Missino. ¦piewak tak bardzo zachwyca siê jego g³osem, ¿e przedstawia go mistrzowi Guglielmo Vergine. Maestro Guglielmo Vergine godzi siê podkszta³ciæ technicznie g³os Caruso. Wyczuwaj±c wielk± karierê Caruso, Vergine ¿±da za naukê 25 % jego zysków w czasie kolejnych piêciu lat. W 1894 Caruso powo³uj± do wojska. Na szczê¶cie dla Enrico major w wojsku kocha muzykê i ju¿ po miesi±cu s³u¿by zwalnia Enrico z dalszej s³u¿by wojskowej, pozwalaj±c mu kontynuowaæ naukê ¶piewu.
Wkrótce rozpocznie siê jego wielka kariera najwiêkszego ¶piewaka pierwszego dwudziestolecia XX wieku.
Oprócz w³oskich miast (Neapol, Salerno, Caserta, Trapani, Rzym, Mediolan, Livorno, Genua, Treviso) wyst±pi w Kairze, Buenos Aires, Sankt Petersburgu, Warszawie, Londynie, Lizbonie, Nowym Yorku, San Francisco.
W grudniu 1920 dostaje krwotoku podczas wystêpu na scenie Metropolitan Opera. Zostanie przewieziony do rodzinnego Neapolu, gdzie umiera 2 sierpnia 1921 w wieku zaledwie 48 lat.
Mia³ w repertuarze oko³o 70 partii operowych. By³ pierwszym ¶piewakiem, który zacz±³ utrwalaæ swój g³os na p³ytach gramofonowych.
Repertuar Enrico Caruso, najwa¿niejsze wydarzenia:
L'amico Francesco (Morelli) - Napoli, 15 marca 1895 (Pierwszy wykonawca)
Faust - Caserta, 28 marca 1895
Cavalleria Rusticana - Caserta, kwiecieñ 1895;
Camoens (Musoni) - Caserta, maj 1895
Rigoletto - Napoli, 21 lipca 1895
La Traviata - Napoli, 25 sierpnia 1895
Lucia di Lammermoor - Kair, 30 pa¼dziernika 1895
La Gioconda - Kair, 9 listopada 1895
Manon Lescaut - Kair, 15 listopada 1895
I Capuleti e i Montecchi - Napoli, 7 grudnia 1895
Malia - Trapani, 21 marca 1896
La Sonnambula - Trapani, 24 marca 1896
Marriedda - Napoli, 23 czerwca1896
I Puritani - Salerno, 10 wrze¶nia 1896
La Favorita - Salerno, 22 listopada 1896
A San Francisco - Salerno, 23 listopada 1896
Carmen - Salerno, 6 grudnia 1896
Un Dramma in vendemmia - Napoli, 1 lutego 1897
Celeste - Napoli, 6 marca 1897 (Pierwszy wykonawca)
Il Profeta Velato - Salerno, 8 kwietnia 1897
La Bohème - Livorno, 14 sierpnia 1897
La Navarrese - Milano, 3 listopada 1897
Il Voto - Milano, 10 listopada 1897 (Pierwszy wykonawca)
L'Arlesiana - Milano, 27 listopada 1897 (Pierwszy wykonawca)
Pagliacci - Milano, 31 grudnia 1897
La bohème (Leoncavallo) - Genova, 20 stycznia 1898
I pescatori di perle - Genova, 3 lutego 1898
Hedda - Milano, 2 kwietnia 1898 (Pierwszy wykonawca)
Mefistofele - Fiume, 4 marca 1898
Sapho - Trento, czerwiec 1898
Fedora - Milano, 17 listopada 1898 (Pierwszy wykonawca)
Iris- Buenos Aires, 22 czerwca 1899
La Regina di Saba - Buenos Aires, 4 lipca 1899
Yupanki - Buenos Aires, 25 lipca 1899
Aida – Sankt Petersburg, 3 stycznia 1900
Un ballo in maschera – Sankt Petersburg, 11 stycznia 1900
Maria di Rohan – Sankt Petersburg, 2 marca 1900
Manon - Buenos Aires, 28 lipca 1900
Tosca - Treviso, 23 pa¼dziernika 1900
Le Maschere - Milano, 17 stycznia 1901 (Pierwszy wykonawca)
L'elisir d'amore - Milano, 17 lutego 1901
Lohengrin - Buenos Aires, 7 luglio 1901
Germania - Milano, 11 marca 1902 (Pierwszy wykonawca)
Don Giovanni - Londra, 19 lipca 1902
Adriana Lecouvreur - Milano, 6 listopada 1902 (Pierwszy wykonawca)
Lucrezia Borgia - Lizbona, 10 marca 1903
Les Huguenots - Nowy York, 3 lutego1905
Martha - New York, 9 lutego 1906
Carmen - San Francisco, 17 kwietnia1906
Madama Butterfly - Londyn, 26 maja 1906
L'Africana - Nowy York, 11 stycznia 1907
Andrea Chénier - Londra, 20 lipca 1907
Il Trovatore - Nowy York, 26 lutego 1908
Armide – Nowy York, 14 listopada 1910
La Fanciulla del West – Nowy York, 10 grudnia 1910 (Pierwszy wykonawca)
Julien - Nowy York, 26 grudnia 1914
Samson et Dalila - Nowy York, 24 listopada 1916
Lodoletta - Buenos Aires, 29 lipca 1917
Le Prophète - Nowy York, 7 lutego 1918
L'Amore dei Tre Re - Nowy York, 14 marca 1918
La forza del destino - Nowy York, 15 listopda 1918
La Juive - Nowy York, 22 listopda 1919
