autor tekstu: Ma³gorzata Kistryn
W³oskie korzenie popularnych „Walentynek”
Wersja skomercjalizowana dnia zakochanych, zwana potocznie Walentynkami, przysz³a do Polski w latach dziewiêædziesi±tych XX w. z Zachodu.
Czêsto s³yszymy o pochodzeniu anglosaskim czy francuskim. To prawda, ¿e Walentynki by³y tam popularne niemal od ¶redniowiecza i ¿e stamt±d dopiero tak niedawno przywêdrowa³y do Polski. Tradycja ¦wiêtego Walentego ma jednak pochodzenie znacznie starsze, siêgaj±ce czasów rzymskich.
Luperkalia – pierwowzór dzisiejszych Walentynek
Rzymskie ¶wiêto Luperkalia (w³oskie „I Lupercali”, po ³acinie Lupercalia) by³o obchodzone 15 lutego. Po¶wiêcone by³o staro-italskiemu bogu p³odno¶ci Luperco (czy Lupercus), opiekunowi pasterzy.
W czasie tego ¶wiêta podobno wrzucano do urny zapisane imiona mê¿czyzn i kobiet. Nastêpnie ch³opiec losowa³ pary, które pó¼niej przez ca³y nastêpny rok ¿y³y wspólnie a¿ do otrzymania daru p³odno¶ci….
Pod koniec V wieku n.e. (496 r.) pogañskie ¶wiêto Luperkalia zosta³o zniesione przez papie¿a Gelazego I (papa Gelasio I).
Dzieñ ¦wiêtego Walentego (La festa di San Valentino)
¦wiêto to zosta³o og³oszone przez papie¿a w 496 roku, kilka stuleci po ¶mierci mêczennika Walentego (Valentino). ¦wiêto to mia³o zast±piæ zabronione Luperkalia. Obecnie to ¶wiêto obchodzone jest w wielu krajach ¶wiata 14 lutego.
Legendy hagiograficzne - ¦w. Walenty
Istnieje wiele legend zwi±zanych z ¿yciem biskupa i mêczennika ¶w. Walentego.
Wg jednej z nich ¶wiêty Walenty, gdy oczekiwa³ na swoj± egzekucjê, zakocha³ siê w niewidomej córce stra¿nika wiêziennego. Dziewczyna cudownie odzyska³a wzrok, a mêczennik zostawi³ jej list po¿egnalny, który zakoñczy³ s³owami: „twój Walenty”
Inna legenda opowiada jak to spaceruj±cy biskup Walenty zobaczy³ m³od± parê k³óc±c± siê, podszed³ do nich, podarowa³ im ró¿ê i zaproponowa³, aby trzymali j± równocze¶nie w swoich rêkach. M³odzi po chwili oddalili siê pogodzeni.
Uwa¿a siê tak¿e, ¿e biskup Walenty by³ prekursorem udzielania ¶lubów wi±¿±cych ró¿ne wyznania. Jako biskup Terni udzieli³ np. ¶lubu m³odej chrze¶cijance o imieniu Serapia z rzymskim centurionem o imieniu Sabino.
Ciekawostki
¦wiêty Walenty by³ biskupem miasta Terni w regionie Umbria. Nic te¿ dziwnego, ¿e obecnie jest patronem tego miasta.
Relikwie ¦w. Walentego znajduj± siê:
na Sardynii, w ko¶ciele w miejscowo¶ci Ozieri,
oczywi¶cie w rodzinnym mie¶cie Terni w Umbrii, w bazylice San
Valentino,
w Belvedere Marittimo w prowincji Cosenza w klasztorze
Kapucynów,
W³oskie miasta maj±ce w nazwie Walentego:
San Valentino Torio - miejscowo¶æ w regionie Kampania, w prowincji Salerno,
San Valentino in Abruzzo Citeriore - miejscowo¶æ w regionie Abruzja, w prowincji Pescara
Mini s³owniczek zakochanych:
Il giorno degli innamorati - dzieñ zakochanych, Walentynki
San Valentino - ¦w. Walenty, Walentynki
Amare - kochaæ, lubiæ
Ti amo - kocham ciê
Amore- mi³o¶æ, namiêtno¶æ; ukochany; Amor
Amori – mi³ostki, przygody mi³osne
Bacio – ca³us, poca³unek
Innamorti - zakochani
Fiore - kwiat
Rosa - ró¿a
Lettera - list
Auguri – ¿yczenia
Fare auguri – sk³adaæ ¿yczenia
