Do Apulli od dawna chcia³am siê wybraæ. Poniewa¿ najbardziej lubiê podró¿owaæ po W³oszech w³asnym samochodem, Apulia by³a ci±gle zbyt odleg³a. Po co jechaæ tak daleko skoro wcze¶niej po drodze jest tyle wspania³o¶ci?! Jednak w koñcu siê przemog³am i na prze³omie czerwca i lipca tego roku zawita³am w Apulii. Pierwsze pobyty w danym regionie, przynajmniej w moim przypadku, zazwyczaj s± prze³adowane (nigdzie siê nie by³o, wszystko chce siê zobaczyæ) i poprzedzone wcze¶niej mêkami wyboru. W przypadku Bel Paese, gdzie w ka¿dym regionie jest pe³no wszelakich atrakcji, taki wybór w koñcu jest konieczny. Pad³o wiêc na pó³wysep Gargano i region Murge, gdzie zachowa³y siê niezwyk³e, sto¿kowe budowle zwane ?trulli?. W³a¶nie o tych tajemniczych, ba¶niowych domkach chcê opowiedzieæ poprzez moje fotografie.

Pochodzenie budowli o takiej unikatowej architekturze wci±¿ wydaje siê niejasne. Greckie czy te¿ bliskowschodnie korzenie wydaj± siê byæ najbardziej prawdopodobne. Tak¿e na temat motywacji w³a¶nie takiego kszta³tu budowli istnieje wiele niesprawdzonych teorii. Mówi siê nawet o wzglêdach podatkowych! Nihil novi sub sole, jak ¶wiat ¶wiatem nikt i nigdy nie lubi p³aciæ podatków i zawsze bêdzie szuka³ metody oszukania fiskusa, w tym przypadku zbudowania domku bez zaprawy murarskiej, której sto¿kowy dach ³atwo by³o trochê rozebraæ, gdy nadchodzi³a kontrola. A od nieskoñczonych budowli podatku nie pobierano? To jedna z wie lu prób wyt³umaczenia tak dziwacznej architektury. Te proste budowle by³y jednak bardzo praktyczne, pomijaj±c domniemywane wzglêdy fiskalne. Nie tylko wykorzystywano w nich naturalny budulec, ale latem we wnêtrzu ich jest przyjemnie ch³odno a zim± ponoæ ³atwo je ogrzaæ. Mo¿na siê wiêc dziwiæ dlaczego taki prosty i praktyczny sposób budowania nie by³ bardziej rozpowszechniony w ciep³ym klimacie Morza ¦ródziemnego i wystêpuje tylko w Apulii. Domki rodem jak z krainy skrzatów przetrwa³y na niezbyt du¿ym obszarze zwanym Valle d?Itria (okolice miasteczek Alberobello, Locorotondo, Castellana Grotte, Cisternino, Martina Franca, Ceglie Messapica, Ostuni). Jedynym zachowanym skupiskiem miejskim jest Alberobello, gdzie ponad 1500 takich budowli tworzy centrum historyczne miasteczka. Poza tym trulli s± rozsiane na obszarze rolniczym, w¶ród gajów oliwnych. Drzewa oliwne w Apulii s± szczególnie piêkne i bardzo czêsto ich wiek przekracza 1000 lat! Trulli pe³ni± funkcjê zabudowañ gospodarczych, wchodz± w sk³ad tzw. masseria, przypominaj±cej polski folwark czy te¿ toskañsk± fattoria, a tak¿e wspó³czesnych rezydencji, czêsto wynajmowanych turystom. Jednym s³owem w regionie trulli prawie wszystko przybiera kszta³t sto¿kowej budowli. Bywa, ¿e nawet ko¶cio³y, przystanki autobusowe, czy wrêcz chlewiki? Chocia¿ mo¿e te ostatnie nie powinny dziwiæ, skoro trulli tradycyjnie pe³ni± funkcjê zabudowañ gospodarskich.