Włoskie filmy > Italia Italia .:. Włochy

Amarcord - Federico Fellini - 1973 r.

Podróż reżysera do krainy dzieciństwa, do rodzinnej miejscowości Rimini w okresie dwudziestolecia międzywojennego gdy na świadomość mieszkańców miały wpływ dwie ideologie - kościelna i rodząca się właśnie faszystowska. Film jest zbiorem epizodów, które przywołują specyficzną atmosferę tamtych lat - ukazują ludzi w swej małostkowości i pełnym rozumieniu słowa prowincjał. Jednak to opowieść pełna ciepła, tak jak wtedy gdy sięgamy do zdarzeń dla nas na tyle odległych, że nie towarzyszą im już żadne negatywne emocje.
Muzyka niezapomnianego Nino Roty wspaniale dopełnia zdjęcia Giuseppe Rotunno.

Błędne gwiazdy wielkiej niedźwiedzicy - Lucchino Visconti - 1965 r.

Do Volterry - swojej rodzinnej miejscowości przybywa wraz z nowo poślubionym mężem Sandra (Claudia Cardinale). Wkrótce przybywa też jej brat - Gianni. Powodem spotkanie rodziny po latach jest uroczystość odsłonięcie pomnika ich ojca - wybitnego naukowca, który będąc pochodzenia żydowskiego został zadenuncjowany w czasie wojny i zginął w Oświęcimiu. Sandra, mieszkająca w pałacu będącym własnością rodziny ma prawo przypuszczać, że ojca wydała jego żona, a jej matka wraz z mecenasem Gilardinim. Matka poślubiła wkrótce mecenasa, ale dzieci nie zaakceptowały ojczyma i zdając się wyłącznie na swoje towarzystwo izolowały sie coraz bardziej. Matka w końcu popadła w chorobę psychiczną i kontakt z nią był miejscami niemożliwy. Kontakt rodzeństwa z czasem stał się na tyle intymny, że przekraczali granice na które rodzeństwo powinno sobie pozwolić. Po opuszczeniu domu rodzinnego Sandra rozpoczęła nowe życie, jednak jej brat Gianni przybył do Volterry z nadzieją wskrzeszenia dawnego kontaktu. Przedstawia również rękopis książki, która ukazywała intymny kontakt rodzeństwa z okresu dzieciństwa i młodości. Jednak publikacja takiej książki zburzyła by życie Sandry ...
Przepięknie sfilmowany, czarno-biały film o wyjątkowym nastroju, gęstej atmosferze tajemnicy i pożądania. Claudia Cardinale ukazuje swój kunszt aktorski, a jej uroda nie ma sobie równych

Casanova - Federico Fellini - 1976 r.

Tytułowy bohater to znany i współczesnej pop-kulturze XVIII - wieczny uwodziciel, awanturnik i alchemik. Film rozpoczyna się od ucieczki z weneckiego więzienia gdzie został osadzony przez Świętą Inkwizycję. Sława kochanka, ale i człowieka, który poznał sekret wiecznej młodości toruje mu drogę na najbardziej znane salony ówczesnej Europy. Świat ten, pławiący się w ziemskiej rozkoszy potrafi być okrutny i bezwzględny. Gdy wiek robi swoje, a magiczne zabiegi na niewiele się zdają sława Casanowy przycicha, a on sam popada w zapomnienie.
Fellini w sposób dość dowolny traktuje biografię swego bohatera - to raczej poetycka metafora drogi jaką podążał Casanova i barwny obraz świata z jakim się stykał. Mit wiecznego kochanka ukazany jest w nieco marionetkowej postaci jednak ponoszący ostateczną klęskę Casanova - staje się postacią tragiczną.

Ginger i Fred - Federico Fellini - 1986 r.

W filmie pochodzącym z ostatniej fazy twórczości Felliniego po raz pierwszy reżyser ustawia na planie dwie kluczowe dla swoich dzieł osobowości. Giulietta Masina znana wcześniej chociażby z La Strady i największy włoski amant XX-wiecznego kina włoskiego - Marcello Mastroianni odgrywają rolę podstarzałych tancerzy, których sława zgasła ponad 40 lat temu, lecz ponownie spotykają się by zatańczyć w wielki telewizyjnym show.
Ginger nawiązuje do Ginger Rogers, a Fred to oczywiście Fred Astair - dwie sławy amerykańskich musicali.które były naśladowane przez tytułowych bohaterów.
Gdzieś między wierszami dowiadujemy się, że byli sobie dawniej bliscy - los i życiowe wybory oddaliły ich od siebie na całe dziesięciolecia. Zwłaszcza Fred - niepoprawny komediant i uwodziciel odczuwa na sobie piętno przemijającego czasu. Film kontrastuje z sobą intymność starzejącej sie pary z blichtrem i powierzchownością telewizji. Obok nich do występów zaproszono miedzy innymi latającego księdza, admirała, mafiosa, wszelkiej maści sobowtórów, cyrkowców i karły. Jednak jak to u Felliniego - nikt nie jest napiętnowany próbą oceny - raczej wpisuje się w barwny korowód ludzki jaki zawsze obecny był w twórczości reżysera.

Kino Paradiso - Giuseppe Tornatore - 1988 r.

Film uznany nie tylko przez publiczność. Sentymentalny obraz Tornatore zdobył uznanie Akademii i w 1990 r. otrzymał Oskara. To opowieść o magii kina w małej wiosce sycylijskiej widzianej oczami chłopca oczarowanego wszystkim co z kinem było związane. Po latach ów chłopiec już jako "człowiek kina" wraca do miasteczka na wieść o śmierci kinooperatora, który był jego mistrzem i przyjacielem. Świat jednak jest już zupełnie inny. Budynek kina zostaje wyburzony.
Dziś trudno uwierzyć jak kino potrafiło jednoczyć lub dzielić w zależności od wyświetlanego obrazu, jakie wzbudzać emocje. Jak ważnym potrafiło się stać dla życia małej wspólnoty.

Ciepła, wzruszająca opowieść, którą bez wątpienia warto zobaczyć.

La Dolce Vita - Federico Fellini - 1960 r.

Akcja "Słodkiego życia" toczy się w Rzymie. Bohaterem filmu jest Marcello Rubini (Marcello Mastroiani) - niespełniony pisarz znany całemu miastu z wpisów w rubrykach towarzyskich w jednym z rzymskich brukowców. Otacza go spora grupa paparazzich, którzy nie przegapią żadnej okazji zarobku na sensacjach, na które czekają tłumy czytelników. Jest przystojny, swobodnie zachowuje się w towarzystwie światowych sław i wyższych sfer czym doprowadza do rozpaczy swoją kochankę.
Jednak na sferę zewnętrzną, pełną blichtru nakłada sie i sfera wewnętrzna. Poszukiwanie zwykłego ludzkiego szczęścia, niekiedy karkołomne w swych przejawach, lęk przed samotnością i odrzuceniem. To w pewien sposób traktat o wyzwaniach jakie czekają przed człowiekiem doby rodzącego się dobrobytu. Przemian dawnego, arystokratycznego świata głębokich zasad w świat niekończącej się zabawy.
Całość jednak pokazana jest lekko - Marcello wzbudza sympatię i porywa swoim urokiem, a światek filmu wciąga siłą swego zepsucia.

Lampart - Lucchino Visconti - 1963 r.

Tytułowy bohater - książę Don Fabrizio Salina jest świadkiem przemian, które dotykają Sycylię w okresie walk o zjednoczenie Włoch. Przemiany dotyczą wszelkich sfer - od zmiany statusu arystokracji, poprzez przemiany polityczne, na obyczajowych kończąc. Status Quo kilku wieków historii Sycylii zostaje zburzone za życia jednego tylko pokolenia.
Film oparty jest o powieść Giuseppe Tomasi di Lampedusa pochodzącego z jednego z najstarszych sycylijskich rodów i nakręcony został przez potomka jednej z największych rodzin arystokratycznych Włoch. Niekiedy bywa przyrównywany do "Przeminęło z wiatrem", ale sięga głębiej w swym wnikliwym spojrzeniu na zmiany zachodzące w ówczesnym świecie.
Obsada filmu jest niezwykła - Burt Lancaster, Claudia Cardinale i Alain Delon - gwiazdy kina amerykańskiego, włoskiego i francuskiego tworzą barwny korowód postaci. Rozgrzana słońcem Sycylia stanowi niezwykłe tło dla losów bohaterów.

Malena - Giuseppe Tornatore - 2000 r.

Sycylia. Okres rozpowszechniania się ideologi faszystowskiej przed II wojną światową. Tytułowa bohaterka - Malena (w tej roli Monika Belucci) - jest niezwykłej urody kobietą, która wraz z ojcem - niemalże głuchym nauczycielem przybyła do małej, sycylijskiej miejscowości od razu wzbudzając zazdrość i kontrowersje. Mimo małżeństwa jest na językach wszystkich. Wszystko się nasila w chwili gdy mąż wyrusza na wojnę i do miasteczka docierają informacje, że zginął.
Historia Maleny widziana jest oczami chłopca, który mieni się być (poza jej mężem), jedynym człowiekiem, który naprawdę ją kochał. Wciąż ją obserwuje i roztacza niejako ochronę mszcząc się na tych, którzy przeciw Malenie świadczą.
Historia dojrzewania i miłości tak niezwykłej. Historia okrucieństwa ludzi wobec kobiety, której jedynym przewinieniem było to, że była piękną.

Mały Budda - Bernardo Bertolucci - 1993 r.

Zgodnie z wierzeniami buddyjscy mnisi poszukują nowego wcielenia swego nauczyciela Lamy Dorje. Trafiają do Stanów Zjednoczonych gdzie w Seatle mieszka dziesięcioletni Jesse Conrad. Jednocześnie w Kathmandu i w Indiach odnajdują dwoje dzieci, które również przejawiają predyspozycje wskazujące na reinkarnację nauczyciela. Trójka dzieci zostaje zaproszona do klasztoru gdzie mnisi mają jednoznacznie wskazać, które z dzieci jest Lamą Dorje.

Ta historia przeplatana jest przypowieścią o drodze duchowej księcia Siddharthy (Keanu Reeves) aż po zostanie Buddą (przebudzonym).

Miasto kobiet - Federico Fellini - 1980 r.

Snaporaz (Marcello Mastroianni) - mężczyzna w średnim wieku spotyka w pociągu kobietę, która burzy jego zmysły. Wysiada za nią i podąża. Trafia na zjazd kobiet, który skierowany jest przeciw mężczyznom i ich rutynie zachowań. W swej fascynacji kobietami przyłącza się niemalże do powszechnej kontestacji lecz zostaje zdemaskowany i wskazany jako jeden z typowych "samców". Rozpoczyna ucieczkę trafiając na najróżniejsze typy kobiet w różnym wieku. Osaczony trafia do willi bogatego męzczyzny, który święci 10 - tysięczną kobietę, którą posiadł. Jest on ucieleśnieniem wszystkiego - przeciw czemu buntowały się kobiety na zjeżdzie. On daje Snaporazowi schronienie.
Bajkowa niemal że podróż poprzez typowy świat wartości mężczyzn, ich stosunek do kobiet, poprzez młodość, dojrzałość, aż do starości.

Ostatni cesarz - Bernardo Bertolucci - 1987 r.

Historia przemian jakie miały miejsce w Chinach pierwszej połowy XX w. widziana oczami ostatniego cesarza PU YI. Narodziny, dzieciństwo w Zakazanym Mieście wśród rytuałów o tysiącletniej tradycji, okres II wojny światowej i późniejszy okres rewolucji kulturalnej Mao.
Akcja filmu rozpoczyna się w 1950 roku gdy po nieudanym samobójstwie były cesarz trafia na przesłuchanie w komunistycznym więzieniu i zmuszony jest opowiedzieć swój życiorys.
Panował tylko trzy lata, cesarstwo staje się republiką, a jego władza ogranicza się praktycznie do dworu zamieszkującego Zakazane Miasto.
Muzyka Ryuichi Sakamoto, David Byrne i Cong Su.

Pod osłoną nieba - Bernardo Bertolucci - 1990 r.

Historia miłości, dojrzałej, nieco wypalonej, rzuconej na tło afrykańskich plenerów.

Para amerykańskich turystów w towarzystwie bogatego przyjaciela rodziny przybywa tuż po wojnie do Afryki Północnej. Nieznana ziemia i odkrywanie jej miało zbliżyć bohaterów do siebie, w rzeczywistości oddala ich jeszcze bardziej. Dwie silne osobowości (Debra Winger i John Malkovich) przeżywają swój dramat osamotnienia nie mogąc znaleźć porozumienia z partnerem. To historia wędrówki w głąb siebie, w poszukiwaniu utraconej miłości, natchnienia i życiowego celu. Film jest adaptacją powieści Paula Bowlesa, który też pojawia się jako tajemniczy mężczyzna w barze, przypatruje się i komentuje rozwój wydarzeń. Olbrzymią rolę pełnią mistrzowskie ujęcia operatora Vittorio Storaro. W połączeniu z niezwykłą muzyką Japończyka Ryuichi Sakamoto tworzą niezwykle spójny i przejmujący w swej istocie obraz. To jeden z najbardziej osobistych filmów włoskiego reżysera.

"Ponieważ nie znamy dnia swojej śmierci, traktujemy życie jak niewyczerpane źródło, a przecież wszystko zdarza się określoną i to niewielką liczbę razy. Jak często przypomnisz sobie jeszcze popołudnie z dzieciństwa, to które tkwi w Tobie tak głęboko, że nie wyobrażasz sobie bez niego życia. Może cztery, pięć razy, może nawet mniej. Ile razy zobaczysz wschód księżyca w pełni? Może ze dwadzieścia, a jednak życie wydaje się niewyczerpane... "

Rocco i jego bracia - Lucchino Visconti - 1960 r.

To pierwszy film Viscontiego, który przyniósł mu olbrzymi sukces w skali międzynarodowej.To historia wdowy Rosarii i jej pięciu synów, która z biednego południa, z Lukanii przywędrowała do Mediolanu w okresie bumu gospodarczego, który objął Włochy w latach 50-tych.
Śledząc historię rodziny widzimy ich zmagania na drodze pozyskania pracy, zwiększenia swej zamożności i uzyskania znaczniejszego statusu społecznego. Jednak adaptacja w nowym środowisku przynosi z sobą również rozczarowanie i rozbicie spoistości rodziny.
Konfrontując film z dzisiejszymi mega produkcjami Hollywoodu trudno uwierzyć, ze film ten, bez wątpienia nie prosty, a na pewno bez happy endu był wraz ze "Słodkim życiem" Felliniego w czołówce najbardziej kasowych filmów we Włoszech.
Visconti opowiada historię bez autokomentarza. Tylko same zdarzenia i ich konsekwencje rysują wyraźny obraz bohaterów. Tytułowy Rocco (Alain Delon) bierze na siebie zarówno odpowiedzialność finansową zostając uznanym bokserem (choć nic w jego postawie nie wskazuje by to było jego pasją), ale i bierze na siebie odpowiedzialność moralną. Można powiedzieć, że im bardziej rodzina pogrąża się w zapaści tym jego postawa staje się bardziej wzniosła i heroiczna.
Flm podzielony jest na części względem zasady starszeństwa - Vincenzo, Simone, Rocco, Ciro, Luca to synowie Rosarii Pardonii. Kazdy z nich usiłuje znaleźć własny sposób na adaptację w nowych warunkach, kazdy z nich indywidualnie usiłuje odkryć własne szczęście.

Stradivarius - Giacomo Battiato - 1989 r.

Pochodzący z Cremony Stradivarius (Anthony Quinn) już jako mały chłopiec zafascynował się dźwiękiem skrzypiec i postanowił samemu je stworzyć. Uwagę na utalentowanego chłopca zwrócił sam Nicolo Amati - prekursor i najbardziej znany lutnik tego miasta. Praktykując w jego warsztacie wyrasta na człowiek, który rzemiosło zamienił w sztukę i osiągnął niespotykane dotąd wyżyny za co został uhonorowany dyplomem króla hiszpańskiego.
Film zgrabnie opowiada dzieje znanego lutnika, za tło mając współczesną Cremonę, w której wiele budowli wygląda tak jak przed wiekami.