Ancona - stolica regionu Marche leżącego w środkowej części Włoch nad Adriatykiem swe początki zawdzięcza Grekom, którzy założyli tam swoją kolonię. Od Greków wywodzi się też nazwa, która oznacza łokieć. Położenie miasta wyznaczyło mu aż po dzisiejszy dzień rolę ważnego portu, ważnego ze względów handlowych jak i militarnych.

Wraz z Faros, Pesaro, Rimini i Senigallią Ancona tworzyła tzw. Pentapolis - grupę pięciu sprzymierzonych i współpracujących ze sobą miast.

Po upadku cesarstwa rzymskiego zdobywane przez Gotów, Longobardów i Saracenów, którzy zapuszczali się śmiało w kierunku północnych Włoch. Należąc do egzarchatu Ravenny była istotnym portem bizantyjskim w tej części Europy. W późniejszych czasach to również stąd  wyruszały statki pełne krzyżowców w kierunku Ziemi Świętej. W zatargu pomiędzy papiestwem, a cesarstwem Ancona opowiedziała się po stronie papieża (stronnictwo Gwelfów).

W XVI w. straciła definitywnie swą niezależność wchodząc w skład Państwa Kościelnego. Po ruchach zjednoczeniowych Risorgimento włączona została w 1860 do Królestwa Włoskiego.

Z Anconą związany jest akcent polski gdyż to własnie II Korpus Polski wyzwalał w 1945 r. te rejony.