autor tekstu: Małgorzata Kistryn
Ciastka na karnawał i Tłusty Czwartek
Włoski karnawał był od bardzo dawna okresem prawdziwego raju‚ jeżeli chodzi o słodycze. Do dziś są niezwykle popularne w całym kraju tak zwane frittelle. Są to kawałki smażonego ciasta posypane cukrem pudrem lub zanurzone w miodzie, często bardzo przypominające nasze pączki.
Może dziwić nas, że polskie słodycze karnawałowe, szczególnie obficie zjadane w Tłusty czwartek są tak bardzo podobne do tych włoskich. Ale może nie będzie to aż tak dziwne gdy sobie uświadomimy, że królowa Bona przywiozła do Polski nie tylko włoszczyznę ale i włoskie zwyczaje karnawałowe. Oczywiście ze względu na nasz surowy klimat nie przyjęły się u nas włoskie uliczne karnawałowe fiesty i maskarady – chyba żeby zaliczyć do takiej zabawy popularny u nas kulig- ale tradycja słodkości została bardzo chętnie zapożyczona.
Tak więc także we Włoszech królują nasze pączki i faworki, zwane też chrustem.
Jednak jak to zwykle w kuchni włoskiej bywa, każdy region ma swoje odmienne receptury czy chociaż nazwy.
Ogólnie na pólnocy Włoch ciasto jest smażone, natomiast na południu Włoch dodatkowo po usmażeniu zanurzane jest w miodzie.
A teraz odkryjmy regionalne subtelności:
Abruzja (Abruzzo)
cicerchiata di carnevale smażone ciasto zanurzone następnie w miodzie
Sycylia (Sicilia)
zippole – usmażone ciasto zanurzone w miodzie
Kampania (Campania)
chiacchiere (po polsku „pogaduszki”), nazywane też często bywają: pampuglie, aromatyzowane likierem
zeppole smażone obwarzanki, pokryte miodem,
struffoli malutkie smażone kuleczki, pokryte gorącym miodem i obsypane cukierkowymi drażetkami ( po włosku confettini)
Basilicata
Wspomniane już chiacchiere („pogaduszki”) szczególnie słynne są w mieście Potenza. Tutaj główne składniki to mąka, cukier, masło, biały wermut, jajka, sól, cukier waniliowy.
Tutejsze pączki, frittelle przybierają przeróżne kształty.
Emilia Romania (Emilia Romagna)
sfrappole ciasteczka z dodatkiem białego wina smażone na smalcu
castagnole („kasztanki”) smażone kulki, posypywane cukrem. Nazwa najprawdopodobniej wywodzi się od włoskich kasztanów jadalnych, które te ciasteczka nieco przypominają ,
w prowincji Piacenza znane są ciastka turtlit . Są one m. in. nadziane gorzkim kakao, masą kasztana jadalnego, marmoladą, rumem, orzeszkami,
Toskania (Toscana)
berlingozzo rodzaj ciasta drożdżowego, szczególnie typowego dla Florencji. Jest ono aromatyzowane anyżem i skórką cytrynową. Nazwa ciasta wywodzi się od nazwy Tłustego Czwartku we Florencji : Berlingaccio.
cenci toscani ( „szmatki”) są to bardzo cieńkie kawałki słodkiego ciasta‚ smażone i posypane cukrem pudrem (mąka, cukier, jajka, likier, białe wino, masło)
Lacjum (Lazio)
frappe - wstążki, tradycyjne kawałki ciasta krojone i zawiązywane na kokardkę, smażone i posypane cukrem
Lombardia
W Mediolanie frappe zwane są chiacchiere
Umbria
struffoli miód, cukier i kandyzowane owoce to główne składniki tego przysmaku z regionu Umbrii.
cicerchiata kulki ciasta pokryte miodem aromatyzowanym zapachem pomarańczy, dodawane są także owoce kandyzowane i malutkie cukiereczki (confetti)
Piemont (Piemonte)
fricio smażone kulki z rodzynkami, aromatyzowane skórką cytryny
Puglia
cattas zwane także pod nazwą zippulas, spiralne obwarzanki, ciasto jest aromatyzowane szafranem i pomarańczą.
Trydent Górna Adyga (Trentino Alto Adige)
Tutaj są widoczne wpływy austriackie, typowe ciasteczko o nazwie krapfen jest rodem z Austrii. Ciasto wzrastające z dodatkiem drożdży. Smaży się na smalcu, nadziewa marmoladą.
Veneto
frittella, zwana też fritola veneziana to odpowiednik naszych pączków. W przeciwieństwie jednak do Polski są one dostępne tylko w okresie karnawału a szczególnie w Tłusty Czwartek. Są one bardziej aromatyczne często nadziane bakaliami: rodzynkami, orzeszkami pinii.
Gallani, zwane też crostoli to zaś odopwiednik naszego chrustu (faworków).
W Wenecji te typowo karnawałowe ciastka najchętniej spożywa się popijając kawą lub gorącą czekoladą albo….. musującym winem prosecco.
Wino prosecco, typowe dla tego włoskiego regionu, idealnie nadaje się nie tylko jako aperitif, ale także jako wspaniały dodatek do deserów.