autor: Agnieszka Kozerawska
Wojny w³oskie
XVI wiek na P³w. Apeniñskim up³yn±³ pod znakiem tzw. wojen w³oskich, zapocz±tkowanych w koñcu XV wieku przez roszczenia królów Francji do Neapolu i Mediolanu.
Wojny w³oskie by³y wyrazem rywalizacji francusko - hiszpañskiej, która wpisywa³a siê w szersz± rywalizacjê francusko - habsbursk± o dominacje w Europie Zachodniej. Toczone ze zmiennym szczê¶ciem, rodzi³y ró¿ne i zmienne konfiguracje sojuszników. Podczas jednego z etapów walk zaciê¿ne wojska cesarza Karola V zdoby³y i przez kilka miesiêcy pl±drowa³y i niszczy³y Rzym (1527r.) - wydarzenia te, zwane Sacco di Roma, k³ad³y kres epoce Renesansu w Wiecznym Mie¶cie. Wojny zakoñczy³ pokój w Cateau-Cambrésis w 1559, który potwierdzi³ i utrwali³ dominacjê Hiszpanii na Pó³wyspie oraz rozdrobnienie W³och. Wzglêdn± niezale¿no¶æ utrzyma³y jedynie Wenecja, Genua, Toskania Medyceuszy, Ksiêstwo Sabaudii (zwane tez Piemontem) oraz Pañstwo Ko¶cielne.
W strefie obcych wp³ywów i czasy napoleoñskie
Powy¿szy krajobraz polityczny pozosta³ praktycznie niezmieniony przez wiek XVII, charakteryzuj±cy siê upadkiem gospodarczym W³och. Zmiany nast±pi³y dopiero w I po³. XVIII stulecia, w wyniku tzw. hiszpañskiej wojny sukcesyjnej (1701-1714), której g³ównymi aktorami by³a Francja i Austria walcz±ce o spadek po wygas³ej w 1700 r hiszpañskiej linii Habsburgów. Ksiêstwo Sabaudii otrzyma³o rangê Królestwa, a jej w³adcy objêli tron Sardynii, z kolei Królestwo Obojga Sycylii przesz³o w latach 30-tych w rêce bocznej linii Burbonów hiszpañskich. W Toskanii - po wyga¶niêciu rodu Medyceuszy - zasiedli Habsburgowie lotaryñscy, natomiast Korsyka - z r±k Genui - przesz³a pod koniec XVIII w. w posiadanie Francji. Na Korsyce urodzi³ siê Napoleon Bonaparte, który mia³ wp³yn±æ na dzieje W³och w koñcu XVIII i na pocz±tku nastêpnego stulecia.
Okres napoleoñski w Italii rozpoczê³a kampania w³oska Napoleona w latach 1796-97, która ustanowi³a francusk± dominacjê we W³oszech i wprowadzi³a nowy podzia³ polityczny Pó³wyspu, zmieniany w wyniku dzia³añ wojennych nastêpnych lat. Francuskiej dominacji opar³a siê tylko Sycylia i Sardynia. Upadek cesarstwa Napoleona i postanowienia Kongresu Wiedeñskiego 1815 roku da³y dominuj±ca pozycjê na Pó³wyspie Austrii, która otrzyma³a Lombardiê i Wenecjê, a boczne linie rodu przejê³y Toskaniê i Modenê, Pañstwo Ko¶cielne wróci³o pod absolutne rz±dy papie¿a, dynastia sabaudzka odzyska³a Piemont, a Burbonowie Królestwo Obojga Sycylii (pó¼niej tez Ksiêstwa Parmy i Piacenzy). | 
